Michał Anioł wymyślił malowanie po numerach i ma do powiedzenia parę słów swoim krytykom
Jest pewien typ ludzi, najczęściej w golfie, najczęściej z podwójnym espresso w ręku, który twierdzi, że malowanie po numerach nie jest prawdziwą sztuką. To tylko wypełnianie pól, prychają. Żadnej kreatywności, żadnej duszy.
Na to odpowiadamy: Michał Anioł chciałby zamienić z wami słowo.
Chcesz namalować to sam?
Zamień jedno ze swoich zdjęć w płótno z numerami (od $19.95). Odrysowujemy je, mieszamy farby, żeby pasowały do oryginału, i wysyłamy zestaw razem z pędzlami.
Zobacz gotowe wzory, jeśli wolisz zacząć od obrazu, który już narysowaliśmy.
Tak, ten Michał Anioł. Ten, który przez cztery lata malował Kaplicę Sykstyńską, wyciągnięty na rusztowaniu, z farbą kapiącą do oczu. Geniusz renesansu, którego rzeźby sprawiają, że marmur wygląda jak ciało. Artysta, który według przekazów historycznych był w gruncie rzeczy pierwszym na świecie miłośnikiem malowania po numerach, na długo zanim Palmer Paint Company uczyniła z niego popularne hobby w latach 50.
Renesansowe początki malowania po numerach
Kiedy papież Juliusz II zlecił Michałowi Aniołowi wymalowanie sklepienia Kaplicy Sykstyńskiej, artysta stanął przed zadaniem niemal niewykonalnym. Sklepienie ma ponad 5000 stóp kwadratowych, a w technice fresku, gdzie pigmenty nakłada się na mokry tynk, nie ma miejsca na błąd. Nie da się niczego zetrzeć ani zamalować. Jeśli fragment wysechł, zanim skończył? Trudno.
Co zatem zrobił Michał Anioł? Najpierw wszystko naszkicował.
Jego pracownia przygotowywała „kartony” (tak, dokładnie tak się je nazywało), czyli rysunki przygotowawcze w skali 1:1, które przenoszono na tynk techniką zwaną „pouncing”: wzdłuż konturów nakłuwano drobne otwory i przecierano je węglowym pyłem, żeby powstał wzór. Po przeniesieniu fragmenty numerowano, tak aby kolory można było nakładać po kolei.
Brzmi znajomo? Właśnie, Michał Anioł stworzył renesansową wersję zestawu do malowania po numerach, tyle że zamiast odpoczywać przy filiżance herbaty, ścigał się ze schnącym tynkiem, a papież niecierpliwie czekał na dole.
Czy Michał Anioł malował wszystko sam?
Jeśli sądzisz, że Michał Anioł z mozołem pokrył każdy centymetr sklepienia samodzielnie, to się mylisz. Miał zespół pomocników: własną renesansową linię produkcyjną, która wypełniała sporą część tła, szat i detali architektonicznych, trzymając się konturów mistrza. Michał Anioł skupiał się na postaciach, dramatyzmie i wyrazie twarzy.
Nie wynikało to z lenistwa ani z chęci iść na skróty. Tak wyglądały wielkie renesansowe zlecenia. Leonardo da Vinci, Rafael i Tycjan korzystali z dużych pracowni, w których czeladnicy wykonywali znaczną część pracy pod okiem mistrza. Potraktuj to jak wczesną formę delegowania zadań, tyle że zamiast maili i arkuszy kalkulacyjnych były mokry tynk i pędzle.
Ale czy ktoś odważy się twierdzić, że Kaplica Sykstyńska to nie prawdziwa sztuka? Oto dlaczego technika fresku wymagała pomocników, według czołowych historyków sztuki.
Dlaczego pomysł malowania po numerach działa
Przenieśmy się o kilka stuleci do przodu, a zasady, na których opierał się Michał Anioł, nadal obowiązują. Malowanie po numerach nie jest wykrętem, tylko uporządkowaną formą tworzenia sztuki. Odbiera lęk przed pustym płótnem i sprawia, że malowanie staje się dostępne dla każdego, zarówno doświadczonego artysty, jak i kogoś, kto nie trzymał pędzla od przedszkola.
I bądźmy szczerzy: wielu wielkich artystów pracowało według uporządkowanych wzorów. Uważa się nawet, że Vermeer korzystał z camera obscura, wczesnego urządzenia optycznego, które rzutowało obraz na powierzchnię, pozwalając mu go odrysować przed malowaniem (więcej o możliwym wykorzystaniu techniki przez Vermeera przeczytasz tutaj).
Radość z uporządkowanej twórczości
Nie każdy chce zaczynać od pustego płótna. Nie każdy ma czas, żeby od zera szkicować arcydzieło. Malowanie po numerach czyni twórczość dostępną i to dobrze. Pozwala skupić się na medytacyjnej radości malowania, na patrzeniu, jak obraz powstaje kawałek po kawałku. Zabiera obawę „a co, jeśli to zepsuję?” i zastępuje ją satysfakcją z czystego artystycznego flow.
Badania sugerują, że uporządkowane zajęcia twórcze, takie jak kolorowanki dla dorosłych czy malowanie po numerach, mogą realnie wspierać zdrowie psychiczne, zmniejszając stres i poprawiając koncentrację (zobacz badania May Clinic oraz NIH o wpływie sztuki na zdrowie). Jeśli więc kiedykolwiek czułeś się winny, że „tylko wypełniasz kolory”, wiedz, że robisz coś dobrego dla swojego mózgu.
Co to oznacza dla fanów malowania po numerach
Rzecz w tym, że jeśli kiedykolwiek miałeś wyrzuty sumienia z powodu zestawu do malowania po numerach, jeśli kiedykolwiek pomyślałeś może nie jestem prawdziwym artystą, pamiętaj tylko, że Michał Anioł zrobił to pierwszy! I nie stracił przez to ani godziny snu!
Jasne, zestawy do malowania po numerach to nie Kaplica Sykstyńska. Pewnie malujesz spokojny pejzaż, słonecznik albo swojego psa w głupiej pozie. Ale zasada jest ta sama: uporządkowany wzór, który pomaga ożywić obraz, jeden kolor po drugim. I wiesz co? Dokładnie tak pracowali niektórzy z największych artystów w historii.
Im głębiej wchodzisz w historię sztuki, tym wyraźniej widać, że sztuka zawsze korzystała z metod, które ułatwiają pracę. Siatki szkicowe, podmalówki, projekcje optyczne, to nie jest „oszukiwanie”. To techniki, dzięki którym powstają złożone dzieła.
Czy malowanie po numerach to „prawdziwa sztuka”?
Dla tych, którzy nadal upierają się, że malowanie po numerach nie jest prawdziwą sztuką, ujmijmy to tak:
-
Jeśli korzystanie z uporządkowanych wzorów dyskwalifikuje obraz jako „prawdziwą sztukę”, to Kaplica Sykstyńska jest fałszywa.
-
Jeśli numerowanie pól, by uporządkować kolory, oznacza brak kreatywności, to sam Michał Anioł nie był kreatywny.
-
Jeśli korzystanie z narzędzi, które ułatwiają malowanie, to „oszustwo”, to każdy artysta, który kiedykolwiek użył szkicu, siatki albo zdjęcia referencyjnego, jest oszustem.
Co oczywiście jest nonsensem. Sztuka zawsze była mieszanką techniki, natchnienia i czasem odrobiny pomocy z zewnątrz.
Maluj jak mistrz renesansu
Następnym razem, gdy usiądziesz z zestawem do malowania po numerach, nie myśl o nim jak o skrócie. Pomyśl o nim jak o kontynuowaniu tradycji artystycznej, która zaczęła się setki lat temu. Michał Anioł miał swoje kontury. Vermeer miał swoje sztuczki optyczne. Ty masz swoje ponumerowane pola. A na końcu, tak jak mistrzowie, będziesz mieć gotowe dzieło, które sam ożywiłeś, jedno starannie pomalowane pole po drugim.
A gdyby Michał Anioł żył dziś? Lubimy myśleć, że by to pochwalił. Może nawet odpoczywałby przy zestawie do malowania po numerach, tylko, wiesz, przy czymś odrobinę łatwiejszym niż Kaplica Sykstyńska.
























