De eerste Venetië-kit die ik afmaakte, hing twee jaar in mijn keuken voordat iemand geloofde dat ik hem zelf had geschilderd. Dat is het trucje met deze stad. De gebouwen staan scheef, het water gooit een wiebelige kopie terug van alles erboven, en het licht wordt goudkleurig zo'n uur voor zonsondergang. Krijg je die drie dingen ongeveer goed, dan doet het canvas de rest.

Venetië-taferelen zitten precies in het midden van de moeilijkheidsschaal. Geen eerste keus voor een beginner, maar lang niet het moeilijkste in een collectie stadsgezichten. De meeste kits komen uit op 40x50cm met ergens tussen 28 en 36 kleuren. Het aantal kleuren is hier belangrijker dan het formaat, want Venetiaans water is nooit één egaal turquoise. Je ziet drie of vier groentinten die bij de muren overgaan in modderig bruin, en een kit die ze allemaal meelevert, behoedt je ervoor zelf te gaan mengen en alles troebel te maken.

Waarom het water het hele schilderij is

Grofweg het onderste derde deel van een grachtentafereel is reflectie. Beginners jagen er doorheen en eindigen met een zwembad. Neem de tijd. De reflecties moeten een iets donkerdere, iets grijzere versie zijn van de gebouwen er direct boven, en de randen moeten zacht zijn. Ik schilder het water als laatste, nadat de gebouwen droog zijn, zodat ik naar boven kan kijken en kan overnemen wat er echt staat. Alleen horizontale penseelstreken. Een paar korte lichte streepjes bij de gondels suggereren rimpelingen zonder dat je elke golf hoeft te schilderen.

Gebruikt je kit acrylverf die snel droogt (de meeste doen dat), leg dan een vochtig keukenpapiertje over je verfpotjes. Het zijn de groentinten waar je steeds naar terugkeert, en er is niets vervelenders dan een potje met een vel erop halverwege het water. In onze gids over vloeiend overlopende kleuren staat de nat-in-nat-truc die grachtreflecties geschilderd laat lijken in plaats van ingekleurd.

Architectuur zonder paniek

Die hoge gevels met luiken jagen mensen schrik aan. Dat hoeft niet. Venetiaanse gebouwen zijn vergevingsgezind, omdat ze er oud en een beetje scheef uit horen te zien. Schilder eerst de grote muurvlakken met een plat penseel en pak dan een klein rond penseel (een 00 of een 0) voor de raamkozijnen en de kleine ijzeren balkons. Hou de kozijnen een tint donkerder dan de muur en je oog leest vanzelf diepte.

Eén waarschuwing. De perspectieflijnen lopen allemaal naar een verdwijnpunt ergens verderop in de gracht. De nummervlakken houden daar al rekening mee, dus weersta de neiging om een lijn te "verbeteren" die er raar uitziet. Hij ziet er raar uit omdat een wegvallende straat er nu eenmaal zo uitziet. Vertrouw op de print.

De gloed van het gouden uur

De beste Venetië-kits zijn geschilderd bij dat warme, lage zonlicht. Je krijgt perzik op het pleisterwerk, diep blauwviolet in de schaduwen en een lucht die verloopt van lichtgeel bij de horizon naar zachtblauw bovenin. Als je bij de lucht komt, werk dan snel zolang de verf nat is, zodat het geel zonder harde naad in het blauw overgaat. Een droog plat penseel dat je licht over de overgang trekt, laat hem in een paar seconden vervagen.

Reken qua tijd op zo'n 14 tot 20 uur, verspreid over een paar weken. Het is geen project voor een weekend, tenzij je een heel vrij weekend hebt en een sterke pols. Zelf doe ik meestal sessies van twee uur, water als laatste, en ik probeer nooit de hele gracht in één keer af te maken, want vermoeide handen trillen.

Waar Venetië past naast de rest

Als grachten je pakken, dan nemen dezelfde vaardigheden je mee naar andere waterrijke taferelen. Een Santorini- of kustkit uit ons assortiment zeegezichten gebruikt precies dezelfde reflectietechniek, alleen met blauwer water en witgekalkte muren. En als je de romantiek van Europese straten mooi vindt, dan staan de kits met Parijse stadsgezichten prachtig naast een Venetië-stuk aan dezelfde muur.

De spullen die hier echt tellen

De penselen uit je kit zijn prima voor de grote muurvlakken, maar Venetië straft een uitgerafelde punt af bij de fijne ijzeren balkons en raamroeden. Als je veel schildert, is een goedkope set met een echte ronde 00 een paar euro's waard. Gebruik twee waterpotten, een om in te spoelen en een schone om mee te verdunnen, want de groentinten en bruintinten maken je spoelwater snel troebel en die modder wil je niet in je crèmetinten. Met een klein sproeiflesje bevochtig je de verfpotjes, zodat de vele blauwen en groenen een lange sessie werkbaar blijven. Niets hiervan is verplicht. Het laat het water alleen soepeler lopen, letterlijk.

Een kort woord over de balans tussen lucht en water

Mensen staren zich blind op de gebouwen en vergeten dat een grachtentafereel eigenlijk uit lucht bovenin, gebouwen in het midden en een spiegel van beide onderin bestaat. Stap om de twintig minuten achteruit en kijk of de reflectie als een zachtere echo leest, niet als een harde kopie. Ziet hij er te scherp uit, haal dan een nauwelijks vochtig plat penseel horizontaal over de reflectie zolang de verf nog een beetje meegeeft. Die ene handeling verhelpt de meeste stijf ogende grachten.

Klaar om te beginnen? Bekijk de collectie steden en zoek een Venetië-tafereel bij zonsondergang in plaats van middaglicht. De versies met warm licht zijn leuker om te schilderen en, eerlijk gezegd, ze verkopen je muur elke keer dat je langsloopt een beetje een droom.

De Venice Canal with Gondola is onze nieuwste Venetië-kit, en de Canal Bridge with Bicycles and Flowers heeft hetzelfde grachtenlicht, wat noordelijker.