Ja, maar het is een van de lastigere meesterwerken om op nummer te schilderen, want Leonardo's sfumato laat geen harde lijnen toe. Reken op een gedempt palet van 28 tot 40 tinten, een canvas van 40x50cm en 20 tot 30 uur. Schilder eerst de achtergrond en verzacht daarna elke overgang tussen huidtinten in het gezicht met een bijna droog penseel.

Leonardo da Vinci begon rond 1503 aan de Mona Lisa en was, afhankelijk van welke historicus je gelooft, jaren later nog steeds aan het bijwerken. Hij gaf het nooit af aan de man die de opdracht had gegeven, een Florentijnse zijdehandelaar genaamd Francesco del Giocondo, wiens vrouw Lisa vrijwel zeker de vrouw op het doek is. Leonardo nam het schilderij in plaats daarvan overal mee naartoe. Het kwam uiteindelijk in de Franse koninklijke collectie terecht, en zo hangt een klein Italiaans portret nu achter kogelvrij glas in het Louvre, met elke dag een menigte telefoons erop gericht.

Het is kleiner dan mensen verwachten, ongeveer 77 bij 53 centimeter, geschilderd op een paneel van populierenhout. De magie zit in een techniek die Leonardo min of meer heeft uitgevonden: sfumato, van het Italiaanse woord voor rook. Nergens harde lijnen. De randen van haar gezicht, de mondhoeken, de schaduwen onder haar ogen, ze lopen allemaal in elkaar over zonder zichtbare overgang. Daarom lijkt de glimlach te veranderen. Je oog kan de precieze rand ervan niet vinden.

Is het wel een goede keuze?

Eerlijk gezegd is de Mona Lisa een van de lastigere meesterwerken om recht aan te doen, en ik zou het niet aan iemand geven met een allereerste kit. Sfumato is het tegenovergestelde van wat schilderen op nummer vanzelf oplevert. Het format geeft je afgebakende vlakjes, en Leonardo wilde juist de vormen verbergen. Maar een goed ontworpen kit brengt je een heel eind, omdat de grenzen tussen de vlakken zo liggen dat het er goed uitziet als je ze doorblendt, en de beloning voor de extra moeite is echt.

Qua kleur heb je te maken met een gedempt, aards palet: veel bruinen, oker, olijfgroen en warme huidtinten, meestal 28 tot 40 tinten met heel weinig fel. Die subtiliteit maakt het lastig, en juist ook zo mooi. Op een canvas van 40x50cm blijft het gezicht groot genoeg om er rustig aan te werken. Reken op 20 tot 30 uur en schilder haar niet als je moe bent.

Het gezicht is waar het om draait

De achtergrond, dat dromerige blauwgroene dal met de kronkelende weg, is de makkelijke warming-up. Doe die eerst. Aan het gezicht verdien je het schilderij. De truc is om elke overgang tussen huidtinten te verzachten zolang de verf nog werkbaar is, door met een schoon, bijna droog penseel langs de naden te strijken, zodat er geen lijn overblijft. Onze gids over blenden voor vloeiende overgangen is eigenlijk verplichte kost voordat je haar wangen aanraakt.

Twee plekken bepalen of het lukt of mislukt. De mondhoeken, waar de beroemde dubbelzinnigheid zit, en de zachte schaduw aan de rand van de ogen. Houd die overgangen zo licht als een veertje. Als je de huidtinten een fractie dunner opbouwt dan de potjes je geven, heb je meer controle over de overgang. Voor de ogen, wenkbrauwen en lippen helpt de discipline met het kleine penseel uit onze uitleg over gezichten en portretten je veel frustratie te besparen.

Jaag ook niet op perfectie bij de handen. Die van Leonardo zijn bekend om hun ontspannen, licht zachte uitstraling. Los is hier juist goed.

Samenleven met haar

Een Mona Lisa thuis is per definitie een gespreksonderwerp. Ze past in een studeerkamer, bij een boekenkast, overal waar wat ouderwets gewicht bij past. Een lijst van warm hout of antiek goud versterkt het renaissancegevoel. Doordat het palet zo ingetogen is, past ze bij bijna elke kamer zonder te schreeuwen.

In de achtergrond zit een subtiel trucje dat je beter kent voordat je eraan begint. Leonardo bouwde dat landschap op met luchtperspectief, wat betekent dat de verre heuvels koeler en waziger zijn geschilderd dan de voorgrond, terwijl de grond dichterbij warmer en bruiner is. De nummers houden hier al rekening mee, maar als je begrijpt waarom de verre bergkammen zo melkachtig blauw zijn, weersta je makkelijker de neiging ze kleuriger te maken dan nodig is. Houd de verte zacht en laag in contrast. Bewaar je scherpste randen en donkerste tinten voor de figuur. Dat verschil tussen een scherpe voorgrond en een vervagende achtergrond is een groot deel van waarom ze in een echte, diepe ruimte lijkt te zitten.

Als je haar af hebt en nog een uitdaging uit de canon wilt, wijst onze lijst met beroemde schilderijen die je kunt nabouwen je de weg naar wat je hierna kunt proberen. Je kunt haar schilderen met onze Mona Lisa after Leonardo da Vinci schilderen-op-nummerkit, verkrijgbaar in vijf maten met 24, 36 of 48 kleuren. Wil je liever beginnen met je eigen foto, dan werkt de kit op maat op dezelfde manier. Andere portretten vind je in onze collectie mensen en portretten, en het hele aanbod aan canvassen die klaar zijn om te beginnen in de bestsellers. Een waarschuwing vooraf: als je haar glimlach zelf hebt geschilderd, kijk je nooit meer hetzelfde naar de menigte in het Louvre.

Veelgestelde vragen

Bestaat er een Mona Lisa-verfkit voor schilderen op nummer?

Ja. Onze Mona Lisa after Leonardo da Vinci schilderen-op-nummerkit is verkrijgbaar in vijf maten, met 24, 36 of 48 genummerde acrylkleuren en penselen in de doos. Het schilderij is van publiek domein, dus je kunt ook een reproductie of je eigen foto uploaden naar onze kit op maat.

Is de Mona Lisa moeilijk om op nummer te schilderen?

Het is een van de lastigere meesterwerken. Het gezicht is opgebouwd uit veel dicht bij elkaar liggende bruinen en zachte overgangen, dus het past bij iemand die al een kit of twee heeft afgemaakt en zich prettig voelt bij het blenden van de randen tussen aangrenzende nummers.

Hoe schilder je de glimlach van de Mona Lisa?

Werk de mondhoeken als laatste af, met dunne lagen. Verzacht zolang de verf nog nat is de lijn tussen de twee aangrenzende nummers met een nauwelijks vochtig penseel, zodat er geen harde rand is. Die zachtheid zorgt ervoor dat de glimlach lijkt te bewegen.

Welke canvasmaat werkt het best voor de Mona Lisa?

Kies liever groter dan kleiner. Op een groter canvas krijgt het gezicht meer genummerde vlakken, waardoor de ogen en de mond leesbaar blijven in plaats van samen te vallen tot een paar bruine blokken.